Sleutel afgebroken in het slot — wat kunt u nu doen?
Vervelend, maar zelden onherstelbaar. Belangrijkste is wat u de eerste minuten níet doet: daarmee bepaalt u of het bij een korte klus blijft of dat de cilinder eraan moet.
Doe dit in elk geval níet
De meeste extra schade ontstaat in de minuten na het afbreken, niet door het afbreken zelf. Vier dingen die het probleem duurder maken:
- Verder draaien of duwen met het restant. Het stuk sleutel schuift dan dieper de cilinder in en komt klem te zitten achter de stiftjes.
- De tweede sleutel er achteraan duwen. Begrijpelijke reflex, maar u drukt het afgebroken deel er alleen maar verder in — en loopt het risico dat sleutel twee óók breekt.
- Lijm gebruiken. Secondelijm hecht prima aan de binnenkant van de cilinder. Daarna is boren de enige uitweg.
- Kruipolie in de cilinder spuiten. Dunne olie trekt stof aan en maakt het mechaniek op termijn juist stroever. Een cilinder smeert u met grafiet of een PTFE-spray, niet met huis-tuin-en-keukenolie.
Wat u wél voorzichtig kunt proberen
Steekt er nog een stukje sleutel buiten de cilinder uit, dan is er een reële kans dat u het er zelf uit krijgt:
- Pak het uitstekende deel met een puntige tang en trek het recht naar u toe. Niet wrikken, niet draaien.
- Lukt dat niet in één keer? Stop dan. Elke volgende poging duwt het stuk meestal verder naar binnen.
Zit het restant volledig in de cilinder, dan houdt het zelf proberen op. Ik haal zo'n stuk eruit met een sleutelextractor: een dun haakje dat achter de baard van de sleutel grijpt. Dat kost normaal gesproken een paar minuten en de cilinder kan daarna gewoon blijven zitten. Boren is bij een afgebroken sleutel zelden nodig — als iemand daar meteen mee begint, is dat een reden om even door te vragen.
Waarom sleutels afbreken (en hoe u de volgende voorkomt)
Een sleutel breekt bijna nooit zomaar. Meestal is er wekenlang een signaal geweest dat over het hoofd is gezien:
- De cilinder liep al zwaar. Moest u wiebelen, optillen of extra kracht zetten om de sleutel te laten draaien? Dan brak de sleutel op het zwakste punt van een probleem dat in het slot zat.
- Het was een kopie van een kopie. Bij elke kopieerslag gaat wat precisie verloren. Zo'n sleutel past net iets minder goed en krijgt daardoor meer torsie te verduren.
- De sleutel was zichtbaar versleten. Afgeronde tandjes en een dunne, glimmende baard betekenen dat er materiaal weg is.
Vervang een sleutel die zwaar loopt dus liever te vroeg dan te laat, en laat een cilinder die stroef draait nakijken vóórdat hij u buitensluit. Een nieuwe cilinder is een stuk goedkoper dan een noodopening op zondagavond.
Veelgestelde vragen over een afgebroken sleutel
Moet de hele cilinder vervangen worden als mijn sleutel is afgebroken?
Meestal niet. Als het afgebroken deel er met een extractor netjes uit komt en de cilinder verder goed loopt, kan die blijven zitten. Vervangen is pas nodig als het mechaniek zelf beschadigd is of al versleten was.
Kan een afgebroken sleutel eruit zonder te boren?
In verreweg de meeste gevallen wel. Met een sleutelextractor wordt het restant uit de cilinder getrokken zonder dat er iets kapot gaat. Boren is een laatste redmiddel, bijvoorbeeld als het stuk vastgelijmd of volledig vastgeklemd zit.
Mijn sleutel brak af in de buitendeur en ik sta buiten. Wat nu?
Bel dan even in plaats van te blijven proberen — elke extra poging duwt het restant dieper naar binnen. Meestal is het restant te verwijderen en de deur te openen zonder de cilinder te vervangen.